. ...
Tuesday, August 01 @ 14:49:48 CEST


Πευκφυτα βουν, απνεμοι ρμοι, πνω απ πενντα παραλες και γραφικο κολπσκοι συνδουν το παζλ των αποχρσεων του πρσινου και του γαλζιου. λννησος, ιδανικ επιλογ για διακοπς, χαλρωση και ουσιαστικ ανπαυλα, χρη στις γνσιες φυσικς της ομορφις. Το νησ φιλοξενε το μοναδικ Θαλσσιο Πρκο της Ελλδας και ανκει σε να απ τα ξι οικολογικ νησι της Ευρπης που προστατεουν τις φκιες Μονχους-Μονχους, των οποων το εδος εναι υπ εξαφνιση και υπ προστασα.

Γνωριμα

Παλι λννησος Χρα

Η λννησος με τα γρω 11 νησκια, ανμεσ τους και μερικ ακατοκητα, αποτελε ομνυμη κοιντητα της επαρχας Σκοπλου του νομο Μαγνησας.. λαβε το νομ της απ το αλς, που στα αρχαα ελληνικ σημανει “θλασσα”, δηλ. “θαλασσονσι”. Kαι πραγματικ δεν θα μποροσε να βρεθε πιο κατλληλη ονομασα. Η σημεριν λννησος πρε το νομ της στα πρτα χρνια της απελευθρωσης της Ελλδας. Το νησ κατ την αρχαιτητα ονομαζταν κος, εν λννησο ονμαζαν οι αρχαοι λληνες πιθανν το γειτονικ προς τα βρεια νησ της Κυρ-Παναγις. 

κος, Ευνυμος, Λιοδρμια, Χιλιοδρμια: εναι τα ονματα με τα οποα ταν γνωστ στο παρελθν η λννησος, στο πρασμα των αινων, λα χαρακτηριστικ της ομορφις της φσης και της γραφικτητας που προσδδει η αρχιτεκτονικ των σπιτιν, μχρι και σμερα. Η λννησος αποτελοσε ανκαθεν πρασμα των θαλσσιων δρμων, κιλας απ την 9η χιλιετα π.Χ. και, σως γι αυτ, ανδειξε την ναυπηγικ σαν την πρτη τχνη των ανθρπων της, μαζ με την κεραμικ. ν για λγο αφεθες στη θα του νησιο απ τη θλασσα, μπορε και να γυρσεις στο χρνο φρνοντας στο νου σου την εικνα των αργοναυτν του Ισονα και του δικο του καραβιο, της ργος. ν γυρσεις την πλτη σου μπορε το διο εκολα να φανταστες τον ελληνικ πολεμικ στλο να ξεμακρανει απ τα ελληνικ παρλια, στην εκστρατεα του για την Τροα.

Tο αρχιπλαγος ρχεται να ενωθε με τις πευκφυτες ακτς σε μα πανδαισα αποχρσεων και τα νερ να παρνουν αυτ το απροσδιριστο χρμα, που δυσκολεεσαι να πεις αν εναι πρσινο γαλζιο. Tο θαμα συμπληρνεται απ τον λιο, τις κρυφς κτασπρες αμμουδις στο βθος των κλπων, τα παιχνιδσματα των δελφινιν και το λο κατανηση ζεστ χαμγελο των ανθρπων.

Ιστορα

Η ιστορα της λοννσου ξεκιν απ την αρχαιτητα.

Η ιστορα του νησιο χνεται στην παλαιολιθικ εποχ, ττε που πιθανολογεται τι αποτελοσε ενιαα γινη μζα με τα λλα νησι των Σπορδων και τη Θεσσαλα. Η παρδοση αναφρει τι Κρτες με αρχηγ το μυθικ ρωα Στφυλο καναν αποικες στην Πεπρηθο (σημεριν Σκπελο) και στην κο. Ο αποικισμς αυτς γινε το 16ο αινα π.Χ., κατ τη διρκεια της μινωκς θαλασσοκρατας στο ιγαο. Την εποχ αυτ αρχζει και η καλλιργεια της ελις και της αμπλου. 

Η μινωκ αποικα αποκτ αργτερα μυκηνακ χαρακτρα. Η μυκηνακ πλη τοποθετεται στη σημεριν θση Κοκκινκαστρο, στην ανατολικ πλευρ του νησιο. Στο τλος της μυκηνακς εποχς ρχεται στο νησ ο πατρας του χιλλα, ο Πηλας και μνει ως το τλος της ζως του. Σμφωνα πντα με την παρδοση, στο νησ υπρχε ο τφος του Πηλα. 

Το 476 π.Χ. το νησ προσχωρε στην θηνακ Συμμαχα. Κατ την κλασικ εποχ η κος πρπει να εχε δο πλεις (ο γεωγρφος Σκλαξ τον 5ο αινα π.Χ., την ονομζει 'δπολιν'). Η μα πρπει να βρισκταν στη θση Κοκκινκαστρο, που σζονται μχρι σμερα υπολεμματα του τεχους και η λλη στη θση που εναι χτισμνο το σημεριν Χωρι Παλι λννησος. 

Την εποχ αυτ το νησ φημζεται για την καλλιργεια της αμπλου και το εκλεκτ κρασ, το οποο εξαγταν μσα σε αμφορες, οι οποοι σε μα απ τις δο λαβς τους φεραν την επιγραφ ΙΚΙΩΝ. Την εποχ αυτ φανεται τι η γεωγραφικ θση του νησιο εναι πολ σημαντικ. υτ επιβεβαινεται και απ το πλθος των αρχαων ναυαγων που χουν εντοπισθε στην περιοχ. 

Το 190 π.Χ. το νησ καταλαμβνεται απ το Ρωμακ στλο. Καμι σχεδν πληροφορα δεν χουμε στο εξς για την ιστορα της κου ως την κατληψη της Κωνσταντινοπολης απ τους Φργκους το 1204, οπτε, μαζ με τα γειτονικ νησι, περιλθε στην κατοχ των Φργκων. Μαζ με τη Σκπελο και η λννησος θα αποτελσει φουδο εναλλασσμενων κατακτητν. 

Μετ την κατληψη της Κωνσταντινοπολης απ τους Τορκους, το 1453, τα νησι περιλθαν στην κατοχ των Ενετν. μειναν ενετικ ως το 1538, ταν ο τουρκικς στλος, υπ τον Χαρεδν Μπαρμπαρσσα, επβαλε την τουρκικ εξουσα. Κατ την διρκεια της Επανστασης του 1821 και κατ τα πρτα τη της απελευθρωσης του Ελληνικο θνους, κατφυγαν στην λννησο λληνες απ διφορα μρη της Ελλδας. υτο, μαζ με τους αυτχθονες του νησιο αποτλεσαν τη σνθεση του σημερινο πληθυσμο της λοννσου.  

ξιοθατα

Παλι λννησος Χρα
Η Χρα της λοννσου που ταν και η παλι πρωτεουσα του νησιο, υπστη ολοκληρωτικ καταστροφ ταν το 1965 χτυπθηκε απ ναν μεγλο σεισμ. Οι κτοικοι μεναν για δο χρνια σε σκηνς και στερα οι περισστεροι εγκαταστθηκαν στο Πατητρι, τη σημεριν πρωτεουσα. Η Χρα βρσκεται στην κορυφ ενς λφου στο νοτιτερο κρο του νησιο. O παραδοσιακς μεσαιωνικς οικισμς, που τα σπτια του θυμζουν λγο την πηλιορετικη αρχιτεκτονικ, μετ το σεισμ, εγκαταλεφθηκε και επανακατοικθηκε, αφτου χαρακτηρστηκε διατηρητος. H περιγηση στα στεν σοκκια της παλαις πρωτεουσας με τις λιθοσκπαστες εκκλησις και την υπροχη θα προς τη θλασσα ξεπερν κθε προσδοκα. Οι ντπιοι πολησαν τα ερειπωμνα σπτια τους στους ξνους (κρια Γερμανος) που τα επισκεασαν και αρκετο μνουν μνιμα εδ. Οι ντπιοι κτοικοι της Χρας εναι ελχιστοι, απ τους 2.700 συνολικ κατοκους. Η Παλιπορτα Kαζρμα αποτελε την εσοδο της μεσαιωνικς οχρωσης. ξζει να επισκεφθετε το Διοικητριο, σημεο αναφορς του οικισμο, κτισμνο κατ την περοδο της Bενετοκρατας. Επσης, μην παραλεψετε να βρεθετε στις εκκλησες του Aγου Aθανασου και του Aγου Γεωργου, αλλ και στο εκκλησκι του Xριστο με μεταβυζαντινς τοιχογραφες, απ το 16ο -17ο αινα. Βρεια βρσκεται το μοναστρι των γων ναργρων.

Πατητρι (πρωτεουσα)

Πατητρι (πρωτεουσα)

χει 2.000 κατοκους περπου, εναι η πρωτεουσα και το λιμνι του νησιο απ το 1978.
Eναι το κριο λιμνι, το εμπορικ και διοικητικ κντρο του νησιο. Eδ βρσκονται τα περισστερα ενοικιαζμενα δωμτια και συγκεντρνεται η νυχτεριν ζω του νησιο. Tην ονομασα αυτ την χει πρει απ πολ παλι, καθς εδ βρσκονταν τα πατητρια για την παραγωγ του ονομαστο της κρασιο. Kατ τους θερινος μνες η παραλα κατακλζεται απ κσμο και μονοδρομεται για να αποφευχθε η κυκλοφοριακ συμφρηση, ειδικ τις βραδινς ρες. 
ξιοθατα αποτελον: Η εκκλησα της γας Παρασκευς.

Βτση

Βτση

χει 500 κατοκους περπου, βρσκεται N του νησιο και απχει 1,5 χλμ. απ το Πατητρι. 
Xτστηκε απ τους κατοκους ταν ρχισαν να φεγουν απ τη Xρα, μετ τους σεισμος του 1965. Eντυπωσιακ εναι που τα πεκα ακουμπον κυριολεκτικ στη θλασσα. Διαθτει λιμνι για μικρ σκφη και μικρ παραλα.
Kαι οι δο οικισμο της Bτσης και του Pουσολ Γιαλο ανογονται προς τη θλασσα σε κλειστος υπνεμους κλπους με αμμουδις. ξω απ το χωρι βρσκεται και το παγκοσμου φμης πρτυπο κντρο ομοιοπαθητικς ιατρικς, που αναβινουν οι αντιλψεις περ ιατρικς του αρχαου λληνα γιατρο Iπποκρτη.

Ρουσομ Γιαλς
χει 500 κατοκους περπου, βρσκεται N του νησιο και απχει 1 χλμ. απ το Πατητρι.
Δπλα σχεδν στο Πατητρι βρσκεται ο Pουσομ Γιαλς. Xτστηκε και αυτς απ τους κατοκους ταν ρχισαν να φεγουν απ τη Xρα, μετ τους σεισμος του 1965, σμερα μως ο οικοδομικς οργασμς τον χει σχεδν ενσει με το Πατητρι. Tο τοπωνμιο “Pουσομ” - στα τορκικα σημανει “δασμς” - αποτελε να κατλοιπο της περιδου της Tουρκοκρατας που αρχζει στο νησ το 1538, ταν ο νααρχος του Σουλτνου Xαρεντν Mπαρμπαρσα καταλαμβνει το νησ. Πιθανν στην παραλα αυτ να ελμβανε χρα το εξαγωγικ εμπριο του κρασιο και να πληρνονταν οι σχετικο δασμο. Kαι οι δο οικισμο του Pουσομ Γιαλο και της Bτσης ανογονται προς τη θλασσα σε κλειστος υπνεμους κλπους με αμμουδις. Διαθτουν επσης το δικ τους λιμνι για μικρ σκφη.

Στεν Βλα

Στεν Βλα

χει 120 κατοκους περπου, βρσκεται A του νησιο και απχει 8 χλμ. απ το Πατητρι. 
“Bλα” στην αλοννισιτικη διλεκτο σημανει “στενς ρμος, στον οποο μπορον να προσεγγσουν πλοα”. Kαι πραγματικ, η θση του χωριο βρσκεται σε να απ τα λγα φυσικ καταφγια για τα αλιευτικ τρεχαντρια. 

Eναι να γραφικ λιμνι που μοιζει με μικρ φιρδ. Στη Στεν Bλα βρσκεται το Kντρο Περθαλψης της Eταιρας για τη Mελτη και Προστασα της Mεσογειακς Φκιας (Mom) και εκε θα βρετε το ερευνητικ της σκφος, να δεκμετρο τρεχαντρι, την “Oδσσεια”, επανδρωμνο με βιολγους που καταγρφουν σε συνεχ βση το θαλσσιο περιβλλον της ευρτερης περιοχς. H Στεν Bλα για αρκετ χρνια διθετε και τη δικ της μασκτ, το Θοδωρ, τη συμπαθ φκια που εχε περιθλψει η Mom και εχε εξοικειωθε τσο με τους ανθρπους και εχε γνει πλον μνιμος κτοικος του χωριο. σως να ταν η πιο δισημη και πολυφωτογραφημνη φκια στον κσμο. Για περισστερο απ δο χρνια μποροσε να τη δει κανες να λιζεται πνω στα σκφη της προβλτας και να παζει με μικρος και μεγλους. να απγευμα του 1993 φυγε και δεν ξαναγρισε. Λγεται τι εθεθει λγους μνες αργτερα σε κποια ακτ της Eβοιας. Oι βιολγοι ωστσο πιστεουν τι ακολοθησε το ταρι της και ξαναγρισε στο φυσικ της περιβλλον.

Eναι το χωρι που προτιμον οι μερακλδες, οι αμετανητοι ψαρδες και οι λτρεις των θαλασσων εξορμσεων με φουσκωτ ιστιοπλοκ σκφη. Aυτς εναι ο λγος που κθε χρνο στην προβλτα γνεται το αδιαχρητο. H Στεν Bλα διαθτει επσης camping, που βρσκεται στο βθος του κλπου, μπροστ απ τη μικρ παραλα του χωριο.

Κοκκινκαστρο
πχει 30 με κακι απ το Πατητρι. Η παραλα του εναι θαυμσια. Ερευνες και ανασκαφς που γιναν παλιτερα σε νησκι, απναντι απ το Κοκκινκαστρο, αποκλυψαν πολλ εργαλεα και απολιθωμνα οστ της Μσης Παλαιολιθικς Εποχς -100000 μχρι 33000 π.Χ. Τα ευρματα αυτ αποτελον τα αρχαιτερα σημδια ανθρπινης παρουσας στο ιγαο. Μερικ απ αυτ θα τα δει κανες στο Μουσεο του Βλου.
ξιοθατα αποτελον: Τα ερεπια αρχαας ακρπολης και ενετικο οχυρο.

Μαρποντα
Τουριστικς οικισμς, 3 χλμ Ν απ το Πατητρι. Θα πτε με κακι, με αγοραο με τα πδια. Ολη η περιοχ εναι πνιγμνη στο πρσινο. Στη θαλσσια περιοχ της Μαρποντας πιθανολογονται τα ερεπια ναο του σκληπιο.


Γρω νησι

Γιορα. Στις ακτς του υπρχουν πολλς σπηλις – πολχρωμοι σταλαχττες και σταλαγμτες. Στα Γιορα ζουν ακμα λγα αγριοκτσικα που μοιζουν με το κρι-κρι της Κρτης και της γτιμλου. πχει 16 ν.μ. απ την λννησο.

Κυρ Παναγι. Το νησκι αυτ, που απχει 13 ν.μ. απ την λννησο, χει δυο λιμνια, τον Πλαντη και τον γιο Πτρο. Οι λγοι κτοικο του ασχολονται με την κτηνοτροφα. Το μοναστρι της Κυρ Παναγις εναι μετχι της Μεγστης Λαρας του θω. Διαθτει ξεννα.

Ξηρ Περιστρα. Το πιο κοντιν στην λννησο, απναντι απ τη Στεν Βλα. Τα λιγοστ σπτια εναι χτισμνα γρω απ το καλ φυσικ λιμνι, στο βθος του ρμου Βασιλικο, που «κοιτζει» την λννησο. Το Ξηρ χει ωραες αμμουδις -μσα στο λιμνι, στον Κοκκαλι, στο Περιστρι και πολλ σημεα για αποδοτικ ψρεμα με ψαροντοφεκο.

Σκαντζορα. Εχει ωραες παραλες κρφους και λιμανκια. Οι ψαροντουφεκδες θα χτυπσουν εδ λων των ειδν τα πετρψαρα.
Το μοναστρι της Ευαγγελστριας, στο ΒΔ μρος του νησιο, διαθτει μικρ ξεννα. πχει 14 ν.μ. απ την λννησο.

Ψαθορα. Εδ σζονται ερεπια αρχαας πλης, βυθισμνης σε μικρ απσταση απ το λιμνι. Οι βουτηχτς μπορον να διακρνουν εκολα τα χνη των δρμων και των σπιτιν της. Στο σημεο της αρχαας πλης το νησ παθε καθζηση και χωρστηκε στα δυο στην Ψαθορα και την Ψαθουροπολα. Η Ψαθορα χει ναν απ τους πιο δυνατος φρους στο ιγαο. Στις σπηλις της Ψαθορας ζουν μεσογειακς φκιες. πχει 20 ν.μ. απ την λννησο.


Θαλσσιο Πρκο

Monahus - Monahus

Tην νοιξη του 1976, το τρεχαντρι του καπετν Γιννη αφνει το Πατητρι και κατευθνεται BA, για το πιο απομακρυσμνο νησ του συμπλγματος των Σπορδων, το Πιπρι, μεταφροντας δο επιβτες που μελλαν να διαδραματσουν καθοριστικ ρλο για το μλλον της Aλοννσου: ο νας εναι ο διδκτορας της Zωολογας, Γεωλογας και Πολιτιστικς Aνθρωπολογας Thomas - Schultze Westrum και ο λλος ο κμεραμαν Kurt Lorenz. Σκοπς τους να καταγρψουν στην φορητ κμερα των 16 mm, για πρτη φορ την παρξη ενς θαλσσιου θηλαστικο, που θεωρεται εδ και πολλ χρνια απ τους Eυρωπαους ειδικος ως “μη υπρχον” “εξαφανισμνο”. Tο θηλαστικ αυτ εναι η φκια Monachus - monachus, κποτε πολυπληθς στο Aιγαο, το Iνιο, την Kρτη, τη Σικελα και τη Mλτα. 

Tο φιλμ θα τιτλοφορηθε “η ακτ της φκιας” και θα κνει το γρο του κσμου, προκαλντας βαθι κπληξη και σκεπτικισμ. Aμσως καθσταται σαφς τι το περιβλλον των βορεων Σπορδων, με τα εκοσι και πλον νησι του, την περιορισμνη ανθρπινη παρουσα και την ιδιμορφη διαμρφωση των ακτογραμμν αποτελε ναν ιδανικ βιτοπο για την επιβωση αυτο του εδους.

Yπ την πιση διεθνν συλλγων προστασας της γριας πανδας και μας ενημερωμνης πλον κοινς γνμης, στις 31 Aυγοστου 1986, υπογρφεται η πρτη νομαρχιακ απφαση για τη δημιουργα ενς θαλσσιου πρκου στην περιοχ την βορεων Σπορδων. 








http://www.toursi.gr

URL
http://www.toursi.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=47